Wydział Promocji Handlu i InwestycjiAmbasada Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie

Strona główna

Aktualności

Zmiany w handlu z FR po wejściu w życie Kodeksu Celnego Unii Celnej Białorusi, Kazachstanu i Rosji

Zmiany w handlu z FR po wejściu w życie Kodeksu Celnego Unii Celnej Białorusi, Kazachstanu i Rosji
19.05.2010

Od 1 lipca br. na terytorium państw - sygnatariuszy Unii Celnej (UC) zacznie obowiązywać wspólnotowy kodeks celny (KC). Wg służb celnych FR na obecnym etapie przygotowań wszystko wskazuje na to, że poważnych problemów po jego wprowadzeniu uda się uniknąć - jeśli do tego czasu przygotowane zostaną odpowiednie umowy międzyrządowe.

Projekt KC trafił już na obrady rządu. Na zmiany czeka 152 punktów obowiązującego obecnie       w FR KC. Urzędy celne obiecują m.in. poprawić warunki dla eksporterów i importerów, np. zwiększyć ilość towarów, które dopuszczane będą do obrotu warunkowo (tzn. przy imporcie których stosowane są różnego rodzaju ulgi podatkowe) oraz uprościć procedury celne przy eksporcie towarów wysoko przetworzonych. Procedura eksportowa takich artykułów powinna zajmować maksymalnie 4 godziny.

Wspólna kontrola przepływów przez granicę: waluty, papierów wartościowych, czeków itp. powinna zapobiegać praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Jednak zasady kontroli walutowej będą przedstawione w bliżej nieokreślonym czasie w oddzielnym dokumencie. Dodatkowym dokumentem będzie również regulowany podział dochodów od ceł na towary przewożone przez osoby fizyczne. Oba te dokumenty są obecnie opracowywane.

Baza prawna

Wejście w życie KC Unii Celnej Rosji Białorusi i Kazachstanu oznacza powstanie wspólnej przestrzeni celnej ww. państw. Nowoopracowywany kodeks UC bazuje na zasadach prawnych omówionych w Konwencji z Kyoto dotyczącej uproszczenia i harmonizacji procedur celnych. Ogólnie rzecz biorąc zasady stosowania procedur celnych przy imporcie, jak też eksporcie towarów z terytorium UC będą zgodne z tymi, które stosowane są obecnie w handlu zagranicznym Rosji - większość obowiązujących aktualnie przepisów w FR odpowiada normom Konwencji z Kyoto. Tym niemniej nowy KC wprowadza kilka nowości, na które należy zwrócić uwagę podmiotom gospodarczym prowadzącym wymianę handlową z krajami UC:

Zasada rezydencji

W przepisach okresu przejściowego KC UC znajduje się zapis mówiący o obowiązku deklarowania towaru wg zasady rezydencji. Punkt 368 KC UC przewiduje, że do czasu wydania nowej decyzji Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej na poziomie prezydentów państw sygnatariuszy UC deklaracja na towary będzie przedstawiana organom celnym kraju, w którym jest zarejestrowany lub zamieszkuje na stale podmiot dokonujący deklaracji. Np. firmy będące rezydentami FR tak jak dotychczas będą obsługiwane wyłącznie przez organy celne FR. Związane jest to z faktem, że w UC przepisy celne są dopiero w fazie unifikacji, a inne ustawy: prawo cywilne, bankowe, podatkowe zachowują swój nacjonalny charakter.

Z ww. reguły zostaną wyłączone osoby fizyczne przewożące towary na użytek własny oraz towary deklarowane w reżimie tranzytu celnego.

Zasady deklarowania

Przy imporcie towarów do Rosji KC UC przewiduje porządek operacji celnych związanych z wprowadzeniem towarów na terytorium UC, ich czasowym składowaniem w miejscu dostawy lub dalszym przemieszczaniem zgodnie z procedurą reżimu tranzytu celnego do docelowego urzędu celnego.

Przy eksporcie towary będą deklarowane zgodnie z procedurami celnymi przewidzianymi przy wywozie, a w miejscu ich wybycia poza terytorium UC przeprowadzone będą operacje celne związane z eksportem.

Identycznie jak w rosyjskim prawie celnym, tylko towary posiadające dla urzędu celnego status nieoclonych umieszczane będą na przechowanie czasowe i przewożone po terytorium celnym UC zgodnie z procedurą reżimu tranzytu celnego.

Główną różnicą od obecnie obowiązujących przepisów jest zapis, że towary obce wwiezione do dowolnego kraju UC i zakwalifikowane jako „do użytku na rynku krajowym", otrzymują po dopełnieniu formalności prawo wolnego obrotu na całym terytorium celnym UC. Takie samo prawo od 1 lipca 2010 r. otrzymują towary, których krajem pochodzenia jest Rosja, Białoruś czy Kazachstan, oraz towary, które do tego dnia były już uznane za towary któregokolwiek z krajów UC. Wyjątek stanowić będą jedynie towary, w stosunku do których w kraju członkowskim UC stosowane są niższe stawki celne niż ustalone we wspólnej taryfie celnej. Dotyczy to 409 pozycji towarowych, w stosunku do których do 1 lipca 2011 r. w Kazachstanie będą stosowane stawki okresu przejściowego. Inne reguły mogą być również ustalone oddzielną umową międzypaństwową w stosunku do środków transportu wwiezionych przez osoby fizyczne   i dopuszczonych do wolnego obrotu w okresie od wejścia w życie UC (1 styczeń 2010) i wcześniej.

Takie towary będą nosiły status warunkowo dopuszczonych i będą znajdowały się w wolnym obrocie tylko na terytorium podlegającym urzędowi kraju, do którego trafiły. W przypadku przejazdu danego pojazdu na pozostałe terytorium UC powinna być dopłacona różnica w cle.

Tranzyt

W KC UC zawarta jest jedyna wspólnotowa procedura celna - tranzyt celny, tzn. w porównaniu do obecnie obowiązującej w Rosji procedury nie ma podziału procedury na tranzyt wewnętrzny (tylko po terytorium RF) i międzynarodowy wykonywany przez terytorium FR.

Ogólne zasady dotyczące deklarowania towarów zgodnie z wybranym reżimem celnym (punkt 27 KC UC) stosowane będą również w stosunku do tranzytu celnego.  Deklaracja tranzytowa jest jednym z rodzajów deklaracji celnej. Podobnie jak wcześniej, jako deklaracja tranzytowa mogą być też wykorzystane karnety TIR oraz załączone do niego dokumenty. Spis danych, które należy umieszczać w deklaracji tranzytowej znacząco się nie zmienił, za wyjątkiem:

- w nowej deklaracji tranzytowej powinny się znaleźć kody celne towaru zgodnie z nomenklaturą Unii Celnej na poziomie co najmniej pierwszych 6 cyfr (zgodnie z KC FR - 4 cyfry) oraz dane o dokumentach potwierdzających przestrzeganie ograniczeń przy przewozie towarów przez granicę, jeśli przewóz takich towarów jest dopuszczalny przy posiadaniu przedmiotowych dokumentów

-  znika obowiązek podawania w deklaracji tranzytowej wielu danych wymaganych przez KC FR (dot. danych kierowcy, terminu tranzytu)

- przy odprawie deklaracji tranzytowej pojawi się obowiązek przedstawienia jej kopii elektronicznej (obecnie jest to prawo, a nie obowiązek)

- deklarantem towaru w tranzycie celnym (w KC FR - podmiot, który otrzymał pozwolenie na tranzyt celny) może być nie tylko przewoźnik i eksporter (jeśli pochodzi z państw UC), lecz również osoba, która zawarła kontrakt lub posiada prawo własności, używania lub dysponowania towarem

- w KC UC dokładnie określono też przypadek, gdzie zastosowanie ma reżim tranzytu celnego: przemieszczenie towaru od organu celnego odprawy do organu celnego dostarczenia przez terytorium kraju niebędącego członkiem UC. (Obecnie specjalny reżim celny np. dla towarów przewożonych między Kaliningradem a pozostałym terytorium FR.)

Warunki zastosowania procedury tranzytu celnego nie uległy zmianie.

Jednym z głównych warunków zastosowania procedury tranzytu celnego jest dokładne przestrzeganie procedur tranzytu. Zasady tranzytu nie ulegną zmianie (gwarancja zapłacenia cła, podatków, określenie trasy), jedynie trasa może być ustalana jako dodatkowy środek do pierwszych dwóch warunków.

Rozszerzony został spis przypadków, gdzie nie będzie wymagane stosowanie zasad tranzytu celnego. Podczas gdy w KC FR nie jest wymagane stosowanie zasad tranzytu przy transporcie towaru pojazdem celnym, to zgodnie z KC UC wymagane jest stosowanie procedur - jeśli deklarantem jest przewoźnik celny lub pełnomocnik, oraz w przypadku gdy towary transportowane będą koleją, rurociągiem czy liniami energetycznymi.

Z uwzględnieniem doświadczenia celnych RB w KC UC znalazł się zapis, zgodnie z którym konwojowanie celne może być wykonywane nie tylko przez przedstawicieli urzędu celnego, ale przez inne podmioty zgodnie z prawem kraju członka UC.

Zostały też określone szczegółowe zasady tranzytu celnego:

- towary będą prezentowane urzędowi celnemu, ale nie w każdym przypadku - lecz na żądanie;

- po zamknięciu procedury tranzytu celnego w ciągu trzech godzin przewoźnik lub inna zainteresowana osoba zobowiązana jest do wykonania operacji celnych związanych z umieszczeniem towaru na składzie celnym lub przedłożenia deklaracji celnej.

Dopuszczenie towarów do wolnego obrotu

W KC UC został dokładnie określony spis dokumentów niezbędnych do deklarowania celnego. Przekreśla to możliwości oddzielnego ustanawiania zasad oraz żądania dodatkowych zaświadczeń przez poszczególne kraje.

Zmieni się przepis dotyczący terminu dostarczenia deklaracji celnej na wwożone towary.  W kodeksie celnym FR maksymalny okres przedstawienia deklaracji wynosi 15 dni od daty przybycia towaru na miejsce docelowe lub zakończenia wewnętrznej procedury tranzytu celnego. W szczególnych przypadkach przewidziana jest możliwość wydłużenia tego terminu przy odpowiednim umotywowaniu - do 4 miesięcy. W KC UC deklaracja celne powinna być przedstawiona urzędowi w nieprzekraczalnym terminie przewidzianym na przechowywanie czasowe, który również wynosi 4 miesiące. Oznacza to, że deklarant nie będzie się już musiał zwracać o przedłużenie terminu.

Maksymalny czas przeznaczony na dopełnienie formalności celnych skrócony został o 1 dzień. W KC FR czas ten wynosi 3 dni od dnia dostarczenia deklaracji wraz z załączonymi wymaganymi dokumentami. W KC UC został przewidziany maksymalny czas do zakończenia procedury - 1 dzień roboczy od następnego dnia po terminie rejestracji deklaracji celnej. Jednak ze względu na to, że w niektórych przypadkach organy celne potrzebują więcej czasu na dokonanie operacji, termin ten może zostać przedłużony do 10 dni roboczych przy pisemnej zgodzie naczelnika urzędu celnego.

Urzędy celne UC również będą wymagały:

- przedstawienia licencji, certyfikatów i innych dokumentów potwierdzających przestrzeganie wszystkich wymagań państwowych jeśli ich przedstawienie wymagane jest przez umowy międzynarodowe krajów UC

- przestrzegania procedur celnych KC UC.

- uiszczenia opłaty celnej i podatków lub przedstawienia gwarancji ich uiszczenia.

Nowością KC UC jest możliwość odmowy zakończenia procedury celnej przez urząd celny.  O ile spis wszystkich wymaganych dokumentów reguluje KC UC, to urząd celny może odmówić dopuszczenia towarów do obrotu wyłącznie w formie pisemnej z podaniem wszystkich przyczyn podjęcia takiej decyzji. Po otrzymaniu pisma odmownego deklarant może przedstawić urzędowi zmienioną deklarację celną oraz usunąć wszystkie braki, które były podstawą decyzji odmownej lub zmienić reżim celny na taki, który pozwoli urzędowi celnemu na wykonanie formalności.

Podmioty uczestniczące w formalnościach celnych

W KC UC rozszerzony został spis podmiotów mogących uczestniczyć przy załatwianiu formalności celnych, które będą uwzględniane w odpowiednich rejestrach. Wg nowych zasad takimi osobami będą: przedstawiciel celny, właściciel składu celnego, właściciel składu przechowywania czasowego, spedytor celny, właściciel sklepu handlu bezcłowego, pełnomocny operator ekonomiczny. Nowością jest pełnomocny operator ekonomiczny - instytucja, która w Rosji zastępuje osoby korzystające z uproszczeń przy wykonywaniu operacji celnych zgodnie z punktem 68 KC FR. W KC UC przewidziane są okresy przejściowe, które pozwalają wszystkim osobom działającym obecnie w sferze obsługi celnej kontynuować działalność do  1 stycznia 2011 r. W tym okresie będą one wnoszone w nowe rejestry lub po upłynięciu okresu przejściowego - będą musiały zakończyć działalność.  

Stymulacja innowacji

Osobne normy w KC UC uwzględnione zostały w celu stymulowania aktywności innowacyjnej przedsiębiorstw.

W KC UC przewidziano znaczącą redukcję w porównaniu z ogólnym 2-dniowym terminem okresu przeprowadzenia procedury celnej w stosunku do towarów zwolnionych z opłat celnych - do 4 godzin od chwili rejestracji deklaracji celnej.

Zmniejszono też ilość dokumentów wymaganych od eksportera w celu rozpoczęcia procedury celnej eksportu towarów, na które nie są stosowane cła eksportowe z 14 do 7 rodzajów:

1) dokument potwierdzający pełnomocnictwa osoby, składającej deklarację

2) dokumenty potwierdzające realizacje kontraktu, lub inne dokumenty potwierdzające prawo własności/dysponowania towarem i inne tego typu dokumenty w posiadaniu deklarującego

3) dokumenty transportowe

4) dokumenty potwierdzające egzekwowanie ograniczeń i zakazów

5) dokument określający kod celny towaru zgodnie z TNVED

6) dokument potwierdzający uiszczenie lub gwarancję uiszczenia opłat celnych i podatków

7) dokument potwierdzający przestrzeganie wymogów kontroli walutowej zgodnie z prawem walutowym krajów  - członków UC.

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że dokumenty potwierdzające wartość celną towaru nie są już włączone w spis dokumentów, które należy dołączyć do deklaracji przy deklarowaniu eksportowanych towarów nie podlegających opłatom celnym.

Ponieważ spis dokumentów niezbędnych dla procedury celnej ujęty jest bezpośrednio w KC UC, oznacza to, że organy celne mają praktyczny zakaz żądania innych dokumentów przy procedurze importowo-eksportowej towarów, na które nie obowiązują cła.

Zdalne deklarowanie

W KC UC powstała baza prawna dla wprowadzenia technologii deklarowania zdalnego, która wraz z wstępnym informowaniem o przybyciu towaru oraz deklarowaniem elektronicznym powinna wprowadzić administrowanie urzędów celnych na nowy poziom.

Podpunkt 6 punktu 193 KC UC mówi, że przy wstępnym deklarowaniu towary mogą być zarówno przedstawione organowi celnemu, który zarejestrował deklarację i jak innemu urzędowi celnemu zarejestrowanemu w jednym z państw UC w ciągu 30 dni kalendarzowych od dnia następnego po dniu jej rejestracji. Jest to progresywna norma w porównaniu z obowiązującym kodeksem celnym FR, który mówi, że przy wstępnym deklarowaniu towary powinny być przedstawione wyłącznie organowi celnemu, który rejestruje deklarację celną.

Taki zapis pozwala rozszerzyć praktykę stosowania technologii deklarowania zdalnego, w tym z zastosowaniem deklarowania wstępnego.

Przewóz towarów do użytku własnego

Główne zasady organizacji procedur celnych w stosunku do towarów przewożonych przez osoby fizyczne na użytek własny, nie różnią się zasadniczo od tych ustanowionych przez KC FR. 

Dodatkowo KC UC dopuszcza w miejscach przybycia i wybycia towarów z terytorium UC zastosowanie technologii zielonego i czerwonego korytarza. Przy tym należy zaznaczyć, że normy KC UC pozwalają na organizowanie zielonych korytarzy nie tylko na lotniskach, ale również na przejściach drogowych dla samochodów zarejestrowanych w organach państw UC.          Z chwilą wejścia w życie UC takich środków transportu nie trzeba będzie deklamować. Pozwoli to znacznie skrócić czas przestoju na granicy.

Obecnie eksperci służb celnych Rosji, Białorusi i Kazachstanu prowadzą prace mające na celu przygotowanie umów międzynarodowych i publikację decyzji Komisji UC regulującej kontrolę towarów przewożonych przez osoby fizyczne na użytek własny.

O celnym systemie prawnym

Baza prawna UC składa się z:

1) Kodeksu celnego UC

2) Umów międzynarodowych przyjętych na podstawie KC UC

3) Decyzji Komisji UC

Jeśli którakolwiek z umów międzynarodowych lub decyzje KC UC jeszcze nie wchodzą w życie wraz z KC UC, to w FR będą miały zastosowanie przepisy prawa krajowego obowiązującego obecnie.  Sytuacja taka jest przewidziana w zapisach o okresie przejściowym.

Wiele zadań związanych z regulacjami celnymi  KC UC odnosi się do przepisów nacjonalnych poszczególnych państw. W celu ich regulacji wypracowany został projekt ustawy federalnej  „O regulacjach celnych w FR", który również wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2010 r. Np. w przedmiotowej ustawie znajdują się zapisy związane z porządkiem informowania i konsultowania oraz zaskarżania działań organów celnych.

Dany projekt znajduje się na oficjalnej stronie FSC FR przed przeprowadzeniem ekspertyzy antykorupcyjnej. Został on dopracowany z uwzględnieniem uwag zgłaszanych przez przedstawicieli władzy federalnej i biznesu.

Jednak w celu uzyskania pełnej informacji zmian przepisów celnych należy zapoznać się z KC UC, jak również ww. ustawą federalną, umowami międzypaństwowymi i decyzjami Komisji UC, które wypracowane zostały w celu realizacji KC UC. 

 

Źródło: Rosyjski Portal Celny: www.tks.ru

opr. Piotr Masajło
  • http://www.mg.gov.pl/
  • http://www.exporter.gov.pl/
  • HTTP://www.coie.gov.pl
  • http://www.mg.gov.pl/Fundusze+UE/POIG/Marka+Polskiej+Gospodarki/O+Marce+Polskiej+Gospodarki
Ambasada RP w Moskwie
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
ul.Klimaszkina 4, Moskwa 115127, Federacja Rosyjska
tel.: +7 (495) 231-16-11; z Polski: (22) 490-97-41, fax: +7 (495) 231-16-15, e-mail: ,
Godziny urzędowania: poniedziałek - piątek: 9:00 - 17:00 czasu lokalnego
Czas lokalny: